اکونومایزر (Economizer) یکی از انواع مبدل حرارتی است که آب تغذیه بویلر از میان آن عبور داده شده و از حرارت گازهای داغ خروجی برای گرم کردن این آب استفاده می شود. بدین ترتیب، آب تغذیه با دمای بالاتری به درون بویلر فرستاده شده و انرژی کمتری را برای تبخیر و یا گرمایش آب نیاز دارد. لذا در این حالت، با یک مقدار انرژی مشخص، می توان آبگرم و یا بخار بیشتری را تولید کرد. نتیجه ی این امر افزایش در راندمان بویلر است. به طور تقریبی، یک افزایش 10 درجه ی سلسیوسی در دمای آب تغذیه، باعث افزایش 2 درصدی راندمان می شود.
گازهای داغی که از درون بویلر و سوپرهیتر عبور می کنند، در زمان خروج همچنان داغ می باشند. لذا می توان از انرژی حرارتی موجود در این گازها، برای افزایش راندمان بویلر استفاده کرد. برای این منظور، گازهای داغ را از درون اکونومایزر عبور می دهند.
اثرات استفاده از اکونومایزر
1.پایین آوردن مصرف سوخت و هزینه های جاری :
با استفاده از اکونومایزر، می توان حرارت گازهای داغ خروجی را که در حالت عادی تلف می شود، بازیافت کرده و از آن برای گرم کردن آب ورودی به بویلر استفاده کرد. این موضوع باعث کاهش هزینه و مصرف سوخت می شود.
2. هماهنگی بیشتر برای تغییرات بار:
به دلیل بالا بودن دمای آب تغذیه، توانایی بویلر در هماهنگ شدن با تغییرات ناگهانی بار افزایش می یابد.
3. کاهش آلودگی:
برای یک خروجی ثابت بخار، نرخ احتراق کاهش پیدا کرده و باعث کاهش تولید NOx می شود.
از آنجا که اکونومایزر در سمت پر فشار پمپ تغذیه قرار می گیرد، تأمین آب تغذیه با دمای بالاتر از 100 درجه سلسیوس نیز ممکن می شود. در این حالت، کنترل کننده ی آب بویلر باید از نوع پیوسته بوده و از نوع قطع و وصلی نباشد. علت این موضوع حفظ پیوستگی جریان آب تغذیه از درون اکونومایزر است.
تذکر: اکونومایزر نباید خیلی بزرگ باشد، زیرا:
ممکن است دمای گازهای داغ خروجی به کمتر از دمای شبنم رسیده و ترکیبات اسیدی و خورنده به وجود آورد.که در این صورت باید جنس اکونومایزر از فلزات مقاوم در برابر خوردگی مانند استنلس استیل باشد.
ممکن است آب تغذیه درون اکونومایزر بجوشد.